"Ermənistanın Avropa İttifaqına qoşulmaq istəyi tezliklə yox ola bilər".
Bunu Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrov Şərq İqtisadi Forumunda bildirib.
Onun sözlərinə görə, Avropa İttifaqı özünün uzaqgörən olmayan qərarları səbəbindən iqtisadi üstünlüklərini itirməkdədir.
2026-cı ildə Avropa İttifaqı (Aİ) enerji təzyiqləri, artan inflyasiya və büdcə çətinlikləri səbəbindən ciddi iqtisadi və staqflyasiya riski ilə üz-üzədir. Bəzi ekspertlərə görə, bugünkü Avropa İttifaqının üzləşdiyi əsas çətinliklərdən biri onun daxili vahidlik prinsipinin praktik siyasətdə tez-tez pozulmasıdır. Daha dəqiq desək, 27 üzv dövlət sadəcə kağız üzərində birləşib. Reallıqda isə milli maraqlar, siyasi fərqlər, iqtisadi prioritetlər və geosiyasi yanaşmalar birliyi zəiflədir. Xüsusilə xarici siyasət və təhlükəsizlik məsələlərində parçalanma daha açıq görünür. Ukraynaya yardım, Rusiyaya qarşı sanksiyalar, Yaxın Şərqdəki münaqişələrə münasibət, enerji təhlükəsizliyi və müdafiə məsələləri ətrafında yaşanan fikir ayrılıqları göstərir ki, Aİ daxilində vahid strateji düşüncə hələ formalaşmayıb.
Həqiqətən belədirmi? Lavrov öz arzusunu gerçək kimi qələmə vermir ki? Doğrudanmı Aİ iqtisadi üstünlüklərini itirir və İrəvan Avropa kursundan imtina edə bilər?
Deputat Kamran Bayramov Musavat.com-a deyib ki, Lavrovun səsləndirdiyi fikirlər Moskva ilə İrəvan arasında çoxdan böhran həddinə çatmış münasibətlərin yeni bir gərginlik fazasına qədəm qoyduğunu nümayiş etdirir.
Onun fikrincə, Lavrovun Aİ-nin öz iqtisadi üstünlüklərini itirdiyini və Ermənistanın bu təşkilata yaxınlaşmaq həvəsinin tezliklə sönə biləcəyini iddia etməsi, bir tərəfdən Qərbin üzləşdiyi struktur problemlərini qabartmaq məqsədi güdürsə, digər tərəfdən Moskvanın öz təsir dairəsindən çıxmağa çalışan müttəfiqinə xəbərdarlıq siqnalıdır.
Deputatın sözlərinə görə, Aİ-nin iqtisadi göstəricilərinə və daxili dinamikasına nəzər saldıqda görürük ki, Rusiya rəsmilərinin tənqidləri tamamən əsassız olmasa da, müəyyən dərəcədə şişirdilmiş və təbliğat xarakteri daşıyan mülahizələrdir:
“Həqiqətən də, Rusiyaya qarşı tətbiq edilən misilsiz sanksiyalar və ucuz enerji resurslarından imtina olunması Avropa iqtisadiyyatına ciddi zərbə vurub, istehsal xərclərinin artmasına, inflyasiya təzyiqlərinə və staqnasiya risklərinin güclənməsinə gətirib çıxarıb. Bununla yanaşı, 27 üzv dövlət arasında Ukraynaya yardım, sanksiyalar paketləri, miqrasiya siyasəti və enerji təhlükəsizliyi kimi strateji mövzularda ciddi fikir ayrılıqlarının mövcudluğu birliyin xarici siyasətdə vahid güc kimi çıxış etməsini zəiflədir. Macarıstan, Slovakiya kimi ölkələrin fərqli mövqeləri Aİ-nin qərar qəbuletmə mexanizmlərindəki dərin çatları büruzə verir. Lakin bütün bu mənfi amillərə baxmayaraq, Lavrovun tezisi daha çox Moskvanın arzularının reallıq kimi qələmə verilməsidir”.
Deputat hesab edir ki, Aİ hələ də yüksək texnologiyalar, alıcılıq qabiliyyəti, hüquq sistemi və həyat standartları baxımından qlobal iqtisadiyyatın əsas mərkəzlərindən biri olaraq qalır və onun cəlbediciliyi tamamilə yoxa çıxmayıb: “İrəvanın Avropa kursundan imtina edib-etməyəcəyi məsələsinə gəldikdə isə burada əsas hərəkətverici qüvvə Aİ-nin iqtisadi durumundan daha çox Ermənistanın təhlükəsizlik arxitekturasında yaşanan fundamental dəyişikliklərdir”.
Parlament təmsilçisi onu da qeyd edib ki, İrəvan üçün Aİ ilə yaxınlaşma təkcə iqtisadi dividendlər əldə etmək deyil, həm də Rusiyanın dominantlığından xilas olmaq üçün siyasi gedişdir.
Onun fikrincə, bu səbəbdən, Brüsselin üzləşdiyi iqtisadi çətinliklər Ermənistanın Avropaya inteqrasiya xəttini birdən-birə dəyişməyə qadir deyil: “Bununla belə, Ermənistanın Qərbə doğru geostrateji dönüşünün qarşısında çox ciddi obyektiv maneələr durur ki, bu da İrəvanın manevr imkanlarını kəskin şəkildə məhdudlaşdırır. Ermənistan iqtisadiyyatı, energetika sistemi və nəqliyyat infrastrukturu hələ də Rusiyadan asılı vəziyyətdədir. Ölkənin Avrasiya İqtisadi İttifaqında qalması İrəvana ucuz enerji, geniş bazar və böyük həcmdə pul köçürmələri təmin edir ki, Qərbin qısa və orta müddətdə bu asılılığı əvəz edə biləcək real alternativ təqdim etməsi mümkün görünmür. Əgər Rusiya İrəvana qarşı sərt iqtisadi sanksiyalar, qaz təchizatında məhdudiyyətlər və ya gömrük baryerləri tətbiq edərsə, bu, Ermənistan iqtisadiyyatı üçün fəlakətli nəticələrə gətirib çıxara bilər”.
