Hotel, hostel və kirayə mənzillərdə gizli kameraların aşkarlanması artıq tək-tək insidentlərdən ibarət məsələ deyil.
Gizli çəkiliş avadanlığının qanunsuz istehsalı, satışı, quraşdırılması, görüntülərin internet üzərindən yayılması və kommersiyalaşdırılmasını əhatə edən qara bazar formalaşıb. Çində bu məsələlərlə bağlı qalmaqal yaşanmaqdadır.
Məsələnin miqyası barədə ən ciddi təsdiqlərdən biri Çin Ali Xalq Məhkəməsinin açıqladığı işlərdir. Məhkəmə bildirib ki, bəzi şəxslər hotel və digər yaşayış yerlərində gizli çəkiliş cihazları quraşdırır, görüntüləri internet üzərindən real vaxt rejimində izləmək üçün bağlantılar təqdim edir, çəkilişləri foto və videoya çevirərək satırlar.
Daha maraqlısı isə budur: söhbət yalnız “kamera quraşdırıb maraq üçün izləməkdən” getmir. Məhkəmə materiallarında intim görüntülərin kommersiya məqsədilə çəkilməsi və satılması ayrıca cinayət işi kimi təsbit olunub.
Kameralar necə gizlədilir?
Gizli kameraların üstünlüyü onların adi məişət əşyasına bənzədilə bilməsidir. Çində aparılan araşdırmalarda belə cihazların elektrik rozetkası, router, tüstü detektoru, saat, lampa və digər əşyaların içərisinə yerləşdirildiyi hallar aşkarlanıb.
2019-cu ildə Çinin Şençjen şəhərindəki "Huaqiangbei" elektronika bazarı ilə bağlı araşdırmada gizli kameraların qələm, alışqan, zəngli saat və elektrik rozetkası formasında satıldığı üzə çıxmışdı.
Araşdırma zamanı kameranın yerləşdirildiyi saxta elektrik rozetkasında SD-kart yuvası və enerji bağlantısı da aşkarlanmışdı. Bəzi modellər görüntünü smartfon tətbiqi vasitəsilə real vaxtda ötürə bilirdi.
Başqa bir işdə isə kirayəyə verilən mənzildə Wi-Fi routerinin içərisində kamera aşkar edilmişdi. Ev sahibinin qonaqları gizli şəkildə lentə aldığı müəyyənləşdirilmişdi.
Bu səbəbdən yalnız yataq otağının divarlarını və tavandakı əşyaları yoxlamaq kifayət deyil. Şübhəli görünən, otağa sonradan əlavə edilmiş və ya funksiyası aydın olmayan elektron qurğular da diqqət tələb edir.
Çin məhkəməsinin qərarı: kamera qurub intim görüntüləri satdılar
Çin Ali Xalq Məhkəməsinin açıqladığı konkret iş məsələni daha aydın göstərir.
2021-ci ilin aprelindən 2022-ci ilin yanvarına qədər bir qrup şəxs bir neçə hotel və mehmanxana otağında gizli çəkiliş avadanlığı quraşdırıb.
Onlar müştərilərin intim münasibətlərini lentə alıb, videoları hazırlayaraq ani mesajlaşma proqramları vasitəsilə satışa çıxarıblar.
Məhkəmənin məlumatına görə, qrup bu fəaliyyətdən 290 min yuandan çox, yəni təxminən 40 min ABŞ dollarına yaxın qanunsuz gəlir əldə edib.
İş üzrə beş nəfər müxtəlif müddətlərə - 1 il 6 aydan 10 ilədək azadlıqdan məhrum edilib, həmçinin cərimələnib.
Bu iş gizli kameraların yalnız şəxsi həyata müdaxilə vasitəsi olmadığını, müəyyən hallarda birbaşa gəlir mənbəyinə çevrilən cinayət biznesinin alətinə çevrildiyini göstərir.
Daha bir iş: otaqdakı görüntülərə telefondan canlı baxırdılar
Başqa bir cinayət işində iki şəxs elektron ticarət platformasından gizli çəkiliş cihazları alaraq onları üç hotelin bir neçə otağında quraşdırıb.
Cihazlar həmin otaqların Wi-Fi şəbəkəsinə qoşulub və mobil telefon tətbiqi ilə idarə olunub. Cinayətkarlar otaqlara uzaqdan real vaxt rejimində baxa, əvvəlki görüntüləri izləyə və videoları yükləyə biliblər.
Məhkəmənin açıqlamasında onların otaqda intim münasibət baş verdiyini gördükdə həmin görüntüləri telefonlarına və kompüterlərinə yüklədikləri qeyd olunur.
Bu şəxslərdən biri 1 il 3 ay, digəri isə 1 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib.
Yəni müasir gizli kamera üçün görüntünün yaddaşa yazılması mütləq şərt deyil. Cihaz internetə çıxış əldə edirsə, onu quraşdıran şəxs başqa yerdən otağa baxa bilər.
Bəs bu görüntülər sonra hara gedir?
Çin rəsmilərinin və məhkəmələrinin materiallarında bir neçə istiqamət təsdiqlənir. Görüntülər mesajlaşma proqramları və internet üzərindən satıla bilər. Ali Xalq Məhkəməsinin konkret işində gizli çəkilmiş intim videoların satışından qanunsuz gəlir əldə edildiyi açıq şəkildə göstərilib.
Bəzi cinayətkarlar yalnız videonu sonradan satmır, həm də kameraya internet üzərindən canlı çıxış imkanı yaradırlar. Çin Ali Xalq Məhkəməsi belə hallarda internet bağlantısının digər şəxslərə real vaxt rejimində izləmə imkanı verdiyini açıqlayıb.
Çin hökumətinin 2021-ci ildə apardığı kampaniya zamanı şəxsi görüntülərin qanunsuz alqı-satqısı, gizli çəkiliş texnologiyalarının yayılması və kameraların sındırılması üçün proqramların satılması ayrıca problem kimi göstərilib. Rəsmi məlumatda belə görüntülərin mübadiləsi üçün qapalı qrupların mövcudluğu da qeyd olunurdu.
Gizli görüntülər yalnız satılmaq üçün deyil, başqa cinayətlərin törədilməsi üçün də istifadə oluna bilər. Çin Ali Xalq Məhkəməsi gizli çəkiliş avadanlığından istifadə etməklə bağlı işlər arasında şantajı da qeyd edir.
Burada mühüm məqam odur ki, hər gizli kamera görüntüsünün mütləq şantaj üçün istifadə edildiyini demək olmaz. Belə nəticə yalnız konkret iş üzrə sübutlarla təsdiqlənə bilər.
Çin hökuməti 2021-ci ildə gizli kameralarla bağlı xüsusi kampaniya başladıb.
Çin Kiberməkan Administrasiyasının məlumatına görə, həmin kampaniyada platformalardan gizli çəkiliş, şəxsi görüntülərin qanunsuz satışı və gizli çəkiliş texnologiyalarının öyrədilməsi ilə bağlı 22 mindən çox qanunsuz məlumat silinib, 4000-dən çox hesab və 132 qrup bağlanıb, 1600-dən çox qanunsuz məhsul satışdan çıxarılıb.
Polis isə gizli kameraları sındırmaq və idarə etmək üçün proqramlar hazırlayan və satan şəxslərə, həmçinin gizli dinləmə və çəkiliş avadanlığı istehsal edənlərə qarşı əməliyyatlar keçirib. Rəsmi məlumatda 59 şübhəlinin saxlanıldığı, 25 mindən çox qanunsuz idarə olunan şəbəkə kamerasına giriş hüququnun aşkar edildiyi və 1500-dən çox gizli dinləmə və çəkiliş cihazının götürüldüyü bildirilir.
