Hicri-qəməri təqvimi ilə yeni ilin başlanğıcı sayılan Məhərrəm ayı bu il iyunun 16-dan başlayır və bu ayın ən kədərli, zirvə nöqtəsi olan Aşura günü isə iyunun 25-nə təsadüf edir.
Kərbəla faciəsi sıradan bir hərbi münaqişə olmayıb, İslam tarixinin ən böyük qırılma nöqtələrindən biri kimi yadda qalıb. Miladi təqvimlə 680-ci ilin oktyabr ayında İraqın Kərbəla çölündə Peyğəmbərin nəvəsi İmam Hüseyn və onun kiçik karvanı Yezid ibn Müaviyənin minlərlə nəfərlik ordusu tərəfindən mühasirəyə alınıb. Günlərlə davam edən susuzluqdan sonra, Məhərrəm ayının 10-da baş verən qeyri-bərabər döyüşdə İmam Hüseyn başda olmaqla, onun ailə üzvləri, qardaşları, övladları və sadiq dostlarından ibarət 72 nəfər şəhid edilib.
Şəhidlərin arasında ordunun bayraqdarı və fədakarlıq rəmzi olan Həzrəti Abbas, İmamın gənc oğlu Əli Əkbər və hələ altıaylıq olan körpə südəməri Əli Əsgər də olub.
İmam Hüseynin Kərbəla çölünə gəlməsi bir hakimiyyət davası və ya taxt-tac iddiası daşımayıb. Bu mübarizənin əsas qayəsi ədaləti bərpa etmək, Yezidin zalım, korrupsiyalaşmış idarəçiliyinə boyun əyməmək və İslamın həqiqi humanizm prinsiplərini qorumaq olub. İmam Hüseynin zillətdən isə şərəfli ölümü üstün tutması mənəvi azadlığın ən böyük şüarına çevrilib və o, fiziki olaraq məğlub olacağını bilsə də, insan ləyaqətinin qalib gəlməsi üçün canını fəda edib.
Kərbəla hadisəsi sadəcə 14 əsr əvvəl baş verib bitmiş bir tarixi fakt deyil, zaman və məkan sərhədlərini aşan bəşəri bir məktəbdir. Bu gün bu hadisəni anlamaq bizə haqsızlığa qarşı səssiz qalmamağı və sayca az olsan belə, haqqın yanında durmağı öyrədir. Zahirən Yezidin ordusu qalib gəlsə də, bu gün tarixdə Yezid adı zülmün, Hüseyn adı isə azadlığın və qəhrəmanlığın rəmzi kimi yaşayır ki, bu da mənəviyyatın maddiyyat üzərindəki mütləq qələbəsidir. Azərbaycan xalqı üçün də Kərbəla motivləri hər zaman fədakarlıq, şəhidlik məqamının ucalığı və torpaq uğrunda candan keçmək fəlsəfəsi ilə eyniləşib. Bu baxımdan Məhərrəmlik təkcə yas tutmaq dövrü deyil, həm də insanın öz vicdanını sorğu-sual etməsi, ədaləti və dürüstlüyü yenidən dərk etməsi üçün bir maariflənmə vaxtıdır.
Musavat.com xatırladır ki, Məhərrəm ayı və Aşura günü ilk növbədə əhalisinin əksəriyyətini şiə müsəlmanlarının təşkil etdiyi ölkələrdə, eləcə də böyük müsəlman icmalarının yaşadığı dövlətlərdə geniş şəkildə qeyd olunur.
Bu ayın yad edilməsi və Aşura mərasimləri ən kütləvi şəkildə İran, İraq, Azərbaycan, Livan və Bəhreyndə keçirilir. Xüsusilə İraqın Kərbəla və Nəcəf şəhərləri, eləcə də İrandakı Məşhəd və Qum kimi müqəddəs məkanlar bu dövrdə milyonlarla zəvvarın toplaşdığı əsas mərkəzlərə çevrilir. Livanın cənub bölgələrində və paytaxt Beyrutda, Bəhreyndə və ölkəmizdə də Məhərrəmlik mərasimləri xalq tərəfindən geniş şəkildə icra olunur.
Bunlardan başqa, əhalisinin əksər hissəsi sünni müsəlmanlardan ibarət olan, lakin daxilində böyük şiə icmaları barındıran Pakistan, Hindistan, Əfqanıstan və Küveyt kimi ölkələrdə də Aşura günü kütləvi yürüşlər və anım mərasimləri təşkil edilir. Hətta qeyri-müsəlman ölkələri sayılan, lakin böyük müsəlman mühacir kütləsi yaşayan Avropa dövlətlərində və Amerikada da yerli icmalar tərəfindən bu günlərlə bağlı daxili mərasimlər təşkil olunub qeyd edilir.
