https://fim.az/ sosial - Fakt İnformasiya Mərkəzi true https://fim.az/sosial/59836-balq-mvsm-balanb-pitaxtalar-da-bo-qalmr-reportaj.html vasif sosial Sat, 12 Sep 2026 09:00:42 +0000

Payızın gəlişi ilə paytaxtın balıq satışı ilə məşğul olan bazar və mağazalarında nəzərəçarpacaq canlanma müşahidə olunur. Havaların sərinləşməsi, suyun temperaturunun aşağı düşməsi ilə balıq məhsullarına maraq da artır. Alıcılar daha çox təzə, yerli və münasib qiymətə balıq axtarırlar.

Musavat.com-un əməkdaşı olaraq şəhərin əsas balıq satış mərkəzlərindən birinə baş çəkdik. Məqsədimiz təkcə piştaxtalarda hansı balıqların satıldığını və qiymətlərin necə dəyişdiyini öyrənmək deyildi. Balığın haradan gətirildiyi, necə saxlanıldığı, alıcının gözü qarşısında necə təmizləndiyi və ən əsası, günün sonunda satılmayan balığın taleyinin necə olduğu ilə də maraqlandıq.

“Müştəri Allahın ruzini qapımıza gətirən elçidir”

Satış məntəqəsinə daxil olan kimi diqqəti cəlb edən məqamlardan biri piştaxtanın üzərindəki yazıdır.
“Mingəçevir Kür balığı 03” piştaxtasında iri hərflərlə belə bir şüar yazılıb: “Müştəri Allahın bizim üçün ayırdığı ruzini qapımıza gətirən elçidir".

Satıcıların sözlərinə görə, burada həm topdan, həm də pərakəndə satış həyata keçirilir. Onlar əsas məqsədlərinin alıcıya mümkün qədər təzə məhsul təqdim etmək olduğunu bildirirlər.

Bazarın gün ərzində kifayət qədər hərəkətli olması da bunu göstərir. Bir tərəfdə balıq seçən alıcılar, digər tərəfdə məhsulu təmizləyən işçilər, piştaxtalar arasında isə fasiləsiz alış-veriş prosesi...

Nərə, sazan, xəşəm, kefal, dorado...

Piştaxtalarda balıq çeşidinin kifayət qədər geniş olduğu görünür.

Burada həm yerli çay və su anbarlarından gətirilən balıqlara, həm Xəzər dənizinin balıqlarına, həm də idxal olunan təsərrüfat məhsullarına rast gəlmək mümkündür.

Mingəçevir çəkisi – sazan və xəşəm ən çox diqqət çəkən yerli balıqlardandır. Satıcılar Mingəçevir su anbarından gətirilən çəkilərin ətinin yağlı və dadlı olduğunu deyirlər.

Xəzər kefalı da piştaxtalarda xüsusi yer tutur. Buz üzərində saxlanılan balıqlar arasında kefal və müxtəlif kütüm növləri alıcıların maraq göstərdiyi məhsullardandır.

Bazarın daha bahalı məhsulları sırasında isə nərə balığı diqqəti çəkir. İri ölçülü nərələr əsasən bütöv şəkildə, xüsusi sifarişlər, məclislər və restoranlar üçün alınır.

İdxal məhsulları arasında isə dorado və levrek kimi dəniz balıqları var. Onlar əsasən soyudulmuş vəziyyətdə, temperatur rejiminə uyğun saxlanılan qutularda təqdim edilir.
Qiymətlər isə belədir - levrek 23 manat, çupra 20 manat, xəşəm 15-20 manat, xırda forel 10-13 manat, dəniz foreli 15 manat, nərə cinsli balıqlar isə kiloqramı 40-100 manata satılır.

Balıq alıcının gözü qarşısında təmizlənir

Alıcının aldığı balığın təmizlənməsi də satış prosesinin bir hissəsidir.

Piştaxtaların arxasında bunun üçün ayrıca sahə yaradılıb. İşçilər əlcək və xüsusi alətlərdən istifadə etməklə balığın pulcuqlarını təmizləyir, içalatını çıxarır, yuyur və müştərinin istəyinə uyğun şəkildə doğrayırlar.

Beləliklə, alıcı balığı evə apardıqdan sonra əlavə təmizləmə işi ilə məşğul olmur.

Amma bazarda bizim diqqətimizi başqa bir məsələ də çəkdi.

Bəs piştaxtada qalan balıq necə olur?

Çünki satışa çıxarılan bütün balıqların gün ərzində satılması mümkün deyil. Xüsusilə günün sonunda piştaxtada qalan məhsulun sabah yenidən satışa çıxarılıb-çıxarılmaması alıcı üçün vacib sualdır. Bu sualı satıcılara da ünvanladıq.

Onların izahına görə, gün ərzində satılmayan balıq sadəcə olaraq ertəsi gün eyni vəziyyətdə yenidən piştaxtaya qoyulmur.

Satıcıların sözlərinə görə, qalan məhsullar xüsusi şoklama prosesinə göndərilir. Yəni balıq daha aşağı temperaturda dondurulur.

Daha sonra isə həmin balıqlar hisə verilir və yenidən və bir çox hallarda daha baha qiymətə piştaxtalara qayıdır.

Burada vacib bir məqamı da qeyd etmək lazımdır: şoklama və dondurma məhsulun avtomatik olaraq xarab olması demək deyil. Lakin belə məhsulun təhlükəsizliyi onun hansı temperaturda, nə qədər müddət və hansı sanitar qaydalara uyğun saxlanılmasından asılıdır.

Məhz buna görə balıq alan istehlakçı üçün yalnız “təzədir” ifadəsi kifayət etməməlidir. Saxlanma şəraiti, temperatur rejimi və məhsulun əvvəl dondurulub-dondurulmadığı da önəm daşıyır.

Payızda satış 30-40 faiz artıb

Satıcıların sözlərinə görə, payız mövsümünün başlaması ilə satışlarda təxminən 30-40 faiz artım müşahidə olunur.

Alıcıların bir hissəsi yerli Mingəçevir və Kür balıqlarına üstünlük verir. Digərləri isə dorado, levrek və digər dəniz balıqlarını seçirlər.

Qiymətlər balığın növündən, ölçüsündən, çəkisindən, mənşəyindən və satış formasından asılı olaraq dəyişir.

Bazarda həm nisbətən münasib qiymətli balıqlar, həm də daha bahalı növlər təqdim olunur.

Təzə balıq necə seçilməlidir?

Bazarda apardığımız müşahidə bir daha göstərir ki, balıq alarkən yalnız görünüşə və qiymətə diqqət yetirmək kifayət deyil.

Alıcı satıcıdan balığın nə vaxt gətirildiyini, soyudulmuş, yoxsa dondurulmuş olduğunu, əvvəl şoklamadan keçib-keçmədiyini soruşa bilər.

Balığın gözlərinin şəffaflığı, qəlsəmələrinin rəngi, qoxusu və ətinin elastikliyi də ilkin qiymətləndirmə üçün əhəmiyyətli göstəricilərdir.

Ən vacibi isə budur ki, balıq tez xarab olan məhsuldur və onun saxlanma şəraiti satış yerindəki görüntüsündən daha önəmlidir.

Atalar demişkən, “balıq başdan iylənər”. Amma bazarda əsas məsələ təkcə balığın başının yox, onun piştaxtadan soyuducuya, soyuducudan şok kameraya, oradan isə yenidən piştaxtaya qədər keçdiyi yolun necə təşkil edilməsidir.

Alıcı üçün isə bu yolun mümkün qədər şəffaf olması vacibdir.]]> true https://fim.az/sosial/59725-tlblr-n-mnzil-kiraysinin-qiymti-50-100-manat-qalxd.html vasif sosial Thu, 03 Sep 2026 13:39:46 +0000

Bölgələrdə kirayə bazarında qiymətlər cib yandırır. Yeni dərs ili öncəsi Gəncənin əmlak bazarında da canlanma müşahidə olunur. Tələbələrin kirayə mənzil axtarışına başlaması bu sahədə tələbatı artırıb.

Rieltorların sözlərinə görə, şəhərdə kirayə mənzil axtaran oğlan tələbələr ev tapmaqda qız tələbələrlə müqayisədə daha çox çətinlik çəkirlər.

Ölkənin dördüncü böyük şəhəri olan Mingəçevirdə bir universitet və iki kollec fəaliyyət göstərdiyindən, müxtəlif bölgələrdən bura üz tutan tələbələrin sayı da ilbəil artır. Hazırda tələbələr əsasən təhsil aldıqları müəssisələrə yaxın ərazilərdə mənzil kirayələməyə üstünlük verirlər. Qiymətlərdə isə artım var.

Mingəçevirdə də oğlan tələbələr kirayə ev tapmaqda çətinlik çəkirlər. Rieltorların sözlərinə görə, mənzil sahibləri evin səliqəli saxlanılması baxımından qız tələbələrə üstünlük verirlər. Onların sözlərinə görə, ötən il bir tələbə üçün kirayə haqqı 70-80 manat olduğu halda, bu il həmin məbləğ 100 manata yüksəlib.

Lənkəranda isə tələbələr əsasən kommunal xərclərin yüksək olması səbəbindən həyət evlərinə üstünlük vermirlər. Rieltorlar bildirirlər ki, hər il olduğu kimi, bu il də bina evlərinə tələbatın artması kirayə qiymətlərinə təsir edib.
]]> true https://fim.az/sosial/59473-bakda-kiray-evlr-daha-da-bahalaacaq-sbb-tkc-tlblr-deyil.html vasif sosial Fri, 21 Aug 2026 15:30:39 +0000

Bakıda kirayə mənzil bazarında payız ayları ilə əlaqədar yenidən canlanma gözlənilir. Xüsusilə yeni tədris ilinin başlaması ərəfəsində bölgələrdən paytaxta tələbə axınının artması kirayə mənzillərə tələbatı yüksəldir. Tələbin artması isə ən çox tələbələrin və digər kirayəçilərin üstünlük verdiyi ərazilərdə qiymətlərin bahalaşmasına səbəb olur.

Ekspertlər hesab edirlər ki, bu il kirayə bazarında qiymət artımına yalnız mövsümi amillər deyil, həm də Bakıda aparılan söküntülər, mənzil fondunun azalması və yeni tikililərdə kirayə qiymətlərinin daha yüksək olması təsir göstərəcək. Xüsusilə Yasamal kimi ali təhsil müəssisələrinin və metro stansiyalarının çox olduğu rayonlarda tələbin daha yüksək olması gözlənilir.

Mövzu ilə bağlı əmlak məsələləri üzrə ekspert Elnur Fərzəliyev Musavat.com-a danışıb:“Hazırda qiymət artımı və tələbat daha çox paytaxtın Yasamal rayonunda baş verir. Çünki ali təhsil müəssisələrinin böyük hissəsi Yasamal rayonunda yerləşir və təkcə Yasamal rayonunda 4 metro stansiyası mövcuddur. Metro stansiyalarının çoxunun bu rayonda olması, bir çox dövlət qurumlarının, nazirliklərin və ali təhsil müəssisələrinin burada yerləşməsi səbəbindən daim tələbat və qiymət artımı daha çox bu rayonda baş verir. Müxtəlif ərazilərdə də qiymət artımları baş verir. Ənənəvi olaraq, avqust-sentyabr aylarında kirayə mənzillərə tələbat artır və qiymət artımı olur".

Ekspertin fikrincə, bu il qiymət artımı əvvəlki illərlə müqayisədə daha çox ola bilər. Bunun əsas səbəblərindən biri Bakıda aparılan söküntülərdir: "Köhnə çoxmənzilli yaşayış binalarının və fərdi yaşayış evlərinin sökülməsi, bəzi ərazilərin dövlət ehtiyacları üçün alınması mənzil fondunun azalmasına gətirib çıxarır.

Dövlət ehtiyacları üçün ərazi alındığı və binalar söküldüyü zaman həmin ərazidə yeni binalar inşa olunmur. Parklar salınır və bir çox ərazilər müxtəlif infrastrukturlar üçün istifadə olunur. Bu da artıq mənzil fondunun azalmasına gətirib çıxarır. Xüsusən də sökülən bu tip əmlaklarda, çoxmənzilli yaşayış binalarında və yaşayış məntəqələrində olan mənzillərin kirayə qiymətləri yeni binalardakı mənzillərdən daha ucuzdur. Digər tərəfdən, aparılan söküntülərdə artıq köhnə binalar sökülərək onların yerində yeni binalar inşa olunduqca, yeni binalardakı mənzillərin kirayə qiymətləri köhnə binalardan orta hesabla iki dəfəyə qədər daha baha qiymətə təklif olunur".
Ekspert paytaxtın baş planının da uzunmüddətli perspektivdə kirayə bazarına ciddi təsir göstərəcəyini düşünür: "Paytaxtın baş planı təsdiq olunub və 2040-cı ilə qədər Bakı şəhəri baş planda ehtiva olunmuş formada olacaq. Bu isə onu deməyə əsas verir ki, 2040-cı ilə qədər paytaxt ərazisindəki mövcud köhnə çoxmənzilli yaşayış binalarının və fərdi yaşayış evlərinin böyük bir hissəsinin olmaması həmin ərazilərdə, belə deyək, olan kirayə mənzillərin də birdəfəlik kirayə bazarından çıxmasına gətirib çıxaracaq. Və bu minvalla da istər kirayə, istərsə də satış bazarında qiymətlər demək olar ki, ilbəil sürətlə artacaq.

Orta hesabla kirayə bazarına baxsaq, istər satış, istərsə də kirayə qiymətlərində hazırda ciddi artımlar yoxdur. Çünki son bir il ərzində, son 12 ayın statistikasına baxsaq, ümumiyyətlə, əmlak bazarında bir durğunluq hökm sürür. Çünki kirayə verilən mənzillərin böyük əksəriyyəti köhnə çoxmənzilli yaşayış binalarındadır. Bu binalar ipoteka predmetinə çevrilə bilmir, çünki istismar müddətini bitirib. Tələbat və satış daha çox ipoteka predmetinə çevrilən binalardadır ki, qiymət artımları da onlarda müşahidə olunur".

Elnur Fərzəliyev kirayə bazarındakı mövcud qiymətlərdən də danışıb: "Hazırda paytaxtın mərkəz və mərkəzə yaxın ərazilərində ən ucuz birotaqlı köhnə tikili binalardakı mənzillərin kirayə qiyməti 400 manatdan daha baha qiymətə təklif olunur, yəni 400-500 manat arasıdır. Otaq sayı artdıqca orta hesabla həmin qiymətlərə 150-200 manat da əlavə olunur, yəni artımlar baş verir. Yeni binalarda isə qiymətlər daha, belə deyək, kəskin bahadır. Yeni binalarda kirayə qiymətləri orta hesabla köhnə binalardan iki dəfəyə qədər daha baha qiymətə təklif olunur".

Ekspert hesab edir ki, avqustun sonundan sentyabrın sonuna qədər kirayə bazarında qiymət artımı daha çox olacaq:"Artıq avqust ayının sonuna yaxınlaşırıq və sentyabr ayının sonuna qədər bu artım davam edəcək. Bu, tələbələrin bölgələrdən kütləvi surətdə axını ilə əlaqədardır. Tələbələrin kütləvi axını kirayə mənzillərə tələbatı artıracaq. Təbii ki, bu da birmənalı olaraq həm də süni qiymət artımına gətirib çıxaracaq. Təbii ki, qiymətlərə hər hansı bir formada təsir edə bilsə də, kirayə mənzil bazarına təsir edən əsas qüvvə daha çox tələbələrdir".]]> true https://fim.az/sosial/59486-bu-xslrin-pensiyas-yenidn-artacaq.html vasif sosial Fri, 21 Aug 2026 06:34:52 +0000

"2026-cı ildə pensiyaların əlavə olaraq artırılması pensiya yaşına çatdıqdan sonra əmək fəaliyyətini davam etdirən və bu il iş stajının altı ili tamam olan vətəndaşlara şamil ediləcək".

Bunu Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin üzvü Vüqar Bayramov "Baku.ws"ə bildirib.

Deputat əlavə edib ki, vətəndaş pensiya yaşına çatdıqdan sonra işləməyə davam edirsə, onun topladığı pensiya kapitalı müəyyən müddətdən sonra yenidən hesablanır:

"Belə vətəndaşların pensiya məbləği altı ildən bir artırılır. Bu səbəbdən 2026-cı ildə pensiyaya çıxdıqdan sonra əmək fəaliyyətini davam etdirərək altı illik müddəti tamamlayan şəxslərin pensiyaları topladıqları əlavə pensiya kapitalına uyğun olaraq yenidən hesablanacaq.

Digər pensiyaçılara gəldikdə isə onların pensiyalarının artımı fərqli mexanizm əsasında həyata keçirilir. Əmək pensiyaları hər il orta aylıq əməkhaqqının artım tempinə uyğun olaraq indeksləşdirilir.

Növbəti indeksləşdirmənin faizi 2026-cı il üzrə orta aylıq əməkhaqqının artım göstəricisi məlum olduqdan sonra müəyyənləşdiriləcək. Bununla bağlı qərarın 2027-ci ilin əvvəlində qəbul edilməsi və artımın yanvar ayından hesablanması gözlənilir.

Beləliklə, 2026-cı ildə altı illik əmək fəaliyyətini tamamlayan işləyən pensiyaçılar üçün nəzərdə tutulan artım fərdi pensiya kapitalının yenidən hesablanması ilə bağlıdır. Digər pensiyaçılar üçün isə növbəti ümumi artım 2026-cı ildə əməkhaqqının artım göstəricisinə əsasən müəyyən ediləcək və 2027-ci ilin yanvarından tətbiq olunacaq.

Bu səbəbdən bütün pensiyaçılara eyni vaxtda və eyni mexanizmlə əlavə artım ediləcəyi fikri düzgün deyil. Artımın növü və vaxtı vətəndaşın pensiya statusundan və əmək fəaliyyətini davam etdirib-etdirməməsindən asılı olacaq".]]> true https://fim.az/sosial/59463-idn-qanunsuz-xarlm-63-nfr-vvlki-ilrin-brpa-etdirilib.html vasif sosial Thu, 20 Aug 2026 07:46:57 +0000

Azərbaycanda yanvar-iyul ayları ərzində işdən qanunsuz çıxarılmış 63 nəfər əvvəlki işlərinə bərpa etdirilib.
Bu barədə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyindən məlumat verilib.

Qeyd edilib ki, nazirliyin yanında Dövlət Əmək Müfəttişliyi Xidməti yanvar-iyul ayları ərzində işəgötürənlər tərəfindən sosial xarakterli ödənişlər olan 456 min 49 manat vəsaitin işçilərə ödənilməsinin gecikdirildiyini müəyyən edib.

Görülən tədbirlər nəticəsində həmin vəsait işəgötürənlər tərəfindən işçilərə ödənilib. Bu vəsaitlərin 91 faizi əməkhaqqı, 9 faizi isə zərərə görə ödənc, müavinət və kompensasiyalardan ibarət olub.]]> true https://fim.az/sosial/59456-nazirlikdn-25-min-yaxn-xsin-pensiyas-il-bal-mhm-qrar.html vasif sosial Thu, 20 Aug 2026 06:20:40 +0000

2026-cı ilin yanvar–iyul ayları ərzində 24,6 min nəfərə proaktiv qaydada yaşa, əlilliyə və ailə başçısını itirməyə görə pensiya təyinatı aparılıb.
Bu barədə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fondundan (DSMF) məlumat verilib.

Onların 56,8%-ni kişilər, 43,2%-ni isə qadınlar təşkil edib.]]> true https://fim.az/sosial/59428-bu-rayonlarda-iq-olmayacaq.html vasif sosial Wed, 19 Aug 2026 05:26:51 +0000

Elektrik enerjisinin verilişində keyfiyyət göstəricilərinin artırılması, artan yük tələbatının qarşılanması məqsədilə avqustun 19-da Ağdaş və Göyçayda bir sıra 10 kV-luq hava elektrik verilişi xətlərində təmir işləri aparılacaq.

Bu barədə "Azərişıq" ASC-dən bildirilib.

Ağdaş Elektrik Şəbəkəsinin (EŞ) xidməti ərazisində saat 11:00-dan 14:00-dək Ağzıbir, Xınaxlı, Kotavan, Qaraoğlan və Pirəzə kəndlərinin bir hissəsində elektrik enerjisinin verilişində məhdudiyyət tətbiq olunacaq. Həmçinin planlı fasilə saat 10:00-dan 13:00-dək Yuxarı Qəsil, Kükəl kəndlərini və Ləki dörd yol ərazisini əhatə edəcək.

Göyçay EŞ-yə daxil olan Cəyirli, Çayarxı və Kürdəmiş kəndlərinin bəzi ərazilərində saat 10:00-dan 12:00-dək enerjinin verilişində fasilə yaranacaq.

Görülən işlər yekunlaşdıqdan sonra həmin ərazilərdə abonentlər daha keyfiyyətli və dayanıqlı elektrik enerjisi ilə təmin olunacaqlar.]]> true https://fim.az/sosial/59411-avtomobilin-nmrsini-gizldn-srclri-hans-cza-gzlyir-video.html vasif sosial Tue, 18 Aug 2026 06:17:35 +0000

Sosial şəbəkələrdə avtomobillərin dövlət qeydiyyat nişanını gizlətmək üçün xüsusi vasitələr satılır. Bu qurğuların satışını həyata keçirənlər az olsa da, maraqlananlar kifayət qədərdir.

Xəzər TV xəbər verir ki, bəziləri etdikləri qayda pozuntularından qaçmaq, radarlardan yayınmaq üçün bu yola əl atırlar.

Amma qanunvericiliyin tələbinə əsasən, nəqliyyat vasitəsinin dövlət qeydiyyat nişanına hər hansı formada müdaxilə etmək hüquqi məsuliyyət yaradır.

Məsələ ilə bağlı Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsindən bildirilib ki, bu kimi halların baş verməsi yolverilməzdir.

İdarə xəbərdarlıq edir ki, bu cür müdaxilə məsuliyyətdən yayınma vasitəsi deyil, əksinə, ayrıca inzibati məsuliyyət yaradan əməldir.


]]> true https://fim.az/sosial/59399-pensiyalara-4-milyard-manatdan-ox-vsait-ynldildi.html vasif sosial Mon, 17 Aug 2026 09:20:33 +0000

Bu ilin 7 ayında pensiya ödənişlərinə ötən ilin müvafiq dövrünə nisbətən 10 faiz (426 milyon manat) çox olmaqla 4 milyard 568 milyon manat vəsait yönəldilib.

Bununla bağlı Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi (ƏƏSMN) məlumat yayıb.

Bildirilib ki, cari ilin əvvəlindən pensiyalar 9,3 faiz indeksləşdirilərək artırılıb.

1 avqust 2026-cı il tarixə pensiyaların orta aylıq məbləği ötən ilin müvafiq dövrünə nisbətən 10 faiz artaraq 595 manata, o cümlədən yaşa görə orta aylıq pensiyanın məbləği 633 manata çatıb.

Yanvar-iyul aylarında 25 min, elektron pensiya təyinatına başlandığı 2019-cu ilin əvvəlindən isə 203 min pensiya təyinatı e-sistem üzərindən proaktiv qaydada həyata keçirilib.]]> true https://fim.az/sosial/59352-bu-il-302-min-xs-lillik-tyin-edilib.html vasif sosial Thu, 13 Aug 2026 11:32:01 +0000

Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyindəki Dövlət Tibbi Sığorta və Ekspertiza Agentliyi tərəfindən bu ilin yanvar-iyul ayları ərzində 30,2 min şəxsə əlillik təyin edilib.

Onlardan 12,8 min şəxsə ilkin, 17,4 min şəxsə təkrar əlillik təyinatı aparılıb.

Əlilliyin qiymətləndirilməsi elektron sistem üzərindən, tibb müəssisəsinin e-sistemə daxil etdiyi göndərişlərdəki məlumatlar əsasında həyata keçirilir.

Əlillik təyinatından sonra e-sistem üzərindən əlilliyə görə proaktiv qaydada sosial ödənişlər təyin edilir.

]]>